Spis treści
Jaki jest tekst modlitwy „Wierzę w Boga”?
Wierzę w Boga to polski tekst Składu Apostolskiego, krótszego z dwóch wyznań wiary Kościoła katolickiego. Ma około 70 słów i zaczyna się od zdania „Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi”. Odmawia się go w pacierzu i na początku różańca. Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK 194) nazywa go wiernym streszczeniem wiary Apostołów.
Poniżej podaję tekst w tradycyjnym brzmieniu, które znajdziesz w polskich modlitewnikach. Wypisałam go wierszami, bo tak łatwiej się go nauczyć i łatwiej skopiować do własnego notesu.
Skład Apostolski: pełny tekst do skopiowania
Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi.
I w Jezusa Chrystusa, Syna Jego jedynego, Pana naszego, który się począł z Ducha Świętego, narodził się z Maryi Panny, umęczon pod Ponckim Piłatem, ukrzyżowan, umarł i pogrzebion. Zstąpił do piekieł, trzeciego dnia zmartwychwstał. Wstąpił na niebiosa, siedzi po prawicy Boga Ojca wszechmogącego. Stamtąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych.
Wierzę w Ducha Świętego, święty Kościół powszechny, świętych obcowanie, grzechów odpuszczenie, ciała zmartwychwstanie, żywot wieczny. Amen.
Skład Apostolski, tradycyjny tekst polski z pacierza i różańca
Od jakich słów zaczyna się Credo?
Credo zaczyna się od słów „Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego”. Po łacinie to „Credo in Deum, Patrem omnipotentem”. Od pierwszego łacińskiego słowa, credo, czyli „wierzę”, pochodzi nazwa całej modlitwy, którą zna każdy, kto choć raz był na Mszy.
Jak podzielić tekst na trzy części?
Katechizm (KKK 190) dzieli wyznanie wiary na trzy części, według trzech Osób Boskich. Ten podział przydaje się każdemu, kto uczy się tekstu na pamięć:
- Część pierwsza: Bóg Ojciec. Mówi o Bogu Stworzycielu i obejmuje jedno zdanie, od „Wierzę w Boga” do „nieba i ziemi”.
- Część druga: Jezus Chrystus. To najdłuższy fragment, od poczęcia i narodzenia, przez mękę pod Poncjuszem Piłatem, aż do powtórnego przyjścia.
- Część trzecia: Duch Święty. Otwiera ją zdanie „Wierzę w Ducha Świętego”, a dalej idą Kościół, świętych obcowanie, odpuszczenie grzechów i życie wieczne.
- Zakończenie „Amen”. To słowo potwierdza całe wyznanie i Katechizm omawia je osobno (KKK 1061-1065).
Ta właśnie wersja, a nie dłuższa mszalna, otwiera różaniec i codzienny pacierz.
Czym jest Credo, czyli Skład Apostolski?
Credo, czyli Skład Apostolski, to krótkie wyznanie wiary katolickiej, uznawane za wierne streszczenie wiary Apostołów. Wyróżniają je trzy rzeczy: trynitarna budowa, pochodzenie z obrzędu chrztu i bardzo zwięzła forma. Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK 194) nazywa je dawnym symbolem chrzcielnym Kościoła Rzymu.
Skąd nazwa Skład Apostolski?
Nazwa wzięła się stąd, że tekst streszcza wiarę Apostołów. Słowo „skład” w dawnej polszczyźnie oznaczało zebranie, zestawienie czegoś w jedną całość. Katechizm podaje, że Skład Apostolski „słusznie uważa się” za streszczenie wiary Apostołów (KKK 194). Nie twierdzi, że Apostołowie ułożyli go słowo po słowie. Kościół uczy, że treść jest apostolska, a obecną redakcję tekst uzyskał w Kościele zachodnim w ciągu kolejnych stuleci. Spory historyków o szczegóły tej redakcji zostawiam specjalistom.
Co oznacza słowo symbol w odniesieniu do Credo?
Symbol to w tym kontekście znak rozpoznawczy. Greckie symbolon oznaczało połowę przełamanego przedmiotu. Kiedy dwie połowy do siebie pasowały, właściciele mogli się rozpoznać. Katechizm (KKK 188) wyjaśnia, że wyznanie wiary pełniło podobną funkcję: było znakiem rozpoznawczym i wspólnoty wierzących.
Skład Apostolski jest wiernym streszczeniem wiary Apostołów i dawnym symbolem chrzcielnym Kościoła Rzymu (parafraza). - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 194, 1992
Dlaczego Katechizm zachęca do częstego odmawiania Credo?
Katechizm zachęca do odmawiania Credo, bo każde wyznanie wiary odnawia przymierze zawarte na chrzcie. Pierwsze wyznanie wiary pada właśnie przy chrzcie (KKK 189). Według KKK 197 odmawianie Credo z wiarą wprowadza w jedność z Bogiem i z całym Kościołem. Najczęściej Credo pojawia się w takich sytuacjach:
- Chrzest. Rodzice i chrzestni wyznają wiarę w formie pytań i odpowiedzi „Wierzę”, zanim kapłan ochrzci dziecko.
- Wigilia Paschalna. Cała wspólnota odnawia przyrzeczenia chrzcielne, a każde z nich zawiera wyznanie wiary.
- Pacierz poranny i wieczorny. W polskiej tradycji Skład Apostolski należy do codziennych modlitw, obok Ojcze nasz i Zdrowaś Maryjo.
- Początek różańca. Credo odmawia się raz, na krzyżyku, przed pierwszymi paciorkami.
- Bierzmowanie. Kandydaci odnawiają przyrzeczenia chrzcielne przed przyjęciem sakramentu.
Czy są dwie wersje „Wierzę w Boga”?
Tak. Krótsza to Skład Apostolski „Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego”, odmawiany w pacierzu i na początku różańca. Dłuższa to Credo nicejsko-konstantynopolitańskie „Wierzę w jednego Boga”, ukształtowane na soborach w 325 i 381 roku i odmawiane na Mszy w niedziele i uroczystości. Katechizm omawia oba symbole w punktach 194-195.
Skład Apostolski: wersja z różańca i pacierza
Skład Apostolski to krótsza wersja, której zwykle uczymy się w dzieciństwie. Ma około 70 słów, nie zawiera rozbudowanych formuł o naturze Syna Bożego i opiera się na rytmie krótkich zdań. Dlatego tak dobrze pasuje do modlitwy prywatnej: do pacierza, różańca i modlitwy przy chorym.
Wierzę w jednego Boga: Credo nicejsko-konstantynopolitańskie z Mszy
Credo nicejsko-konstantynopolitańskie to dłuższe wyznanie wiary, które zaczyna się od słów: „Wierzę w jednego Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi, wszystkich rzeczy widzialnych i niewidzialnych”. Pochodzi z dwóch pierwszych soborów powszechnych: Soboru Nicejskiego (325) i Soboru Konstantynopolitańskiego I (381). Pierwszy z nich precyzyjnie określił, kim jest Syn, a drugi rozbudował część o Duchu Świętym. Katechizm (KKK 195) podkreśla, że to wyznanie pozostaje wspólne wielkim Kościołom Wschodu i Zachodu. Ludzie, którzy w wyszukiwarce wpisują „Wierzę w Boga Ojca długa wersja”, mają na myśli właśnie Credo mszalne.
Kiedy na Mszy można odmówić krótsze Credo?
Krótsze Credo można odmówić zamiast dłuższego zwłaszcza w Wielkim Poście i w okresie wielkanocnym. Taką możliwość przewiduje rubryka obrzędów Mszy w trzecim wydaniu typicznym Mszału Rzymskiego (2002), które nazywa Skład Apostolski chrzcielnym symbolem Kościoła Rzymskiego. Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego (nr 68) przewiduje wyznanie wiary w niedziele i uroczystości. Wolno je też odmawiać podczas szczególnych, bardziej uroczystych celebracji.
Tabela różnic: długość, pochodzenie, miejsce w liturgii
Najważniejsze różnice między obiema wersjami widać od razu, kiedy zestawi się je obok siebie:
| Cecha | Skład Apostolski | Credo nicejsko-konstantynopolitańskie |
|---|---|---|
| Początek | „Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego” | „Wierzę w jednego Boga, Ojca wszechmogącego” |
| Długość | około 70 słów | ponad dwa razy dłuższe |
| Pochodzenie | dawny symbol chrzcielny Kościoła Rzymu (KKK 194) | Sobór Nicejski 325 i Konstantynopolitański I 381 (KKK 195) |
| Gdzie się go używa | pacierz, różaniec, chrzest, katecheza | Msza w niedziele i uroczystości |
| Na Mszy | może zastąpić dłuższe Credo, zwłaszcza w Wielkim Poście i okresie wielkanocnym | forma podstawowa |
| Wspólne z innymi wyznaniami | głównie Kościoły zachodnie | większość Kościołów chrześcijańskich (różnica: Filioque) |
Kilka praktycznych wniosków z tej tabeli:
- Gdy w modlitewniku widzisz „Wierzę w jednego Boga”, masz przed sobą tekst mszalny, a nie różańcowy.
- Na różańcu odmawia się Skład Apostolski, bo jest krótszy i od wieków należy do modlitw prywatnych.
- W Wielkim Poście wiele parafii odmawia na Mszy krótsze Credo, więc ten tekst warto mieć w pamięci.
- Sformułowanie „i w Ducha Świętego, który od Ojca i Syna pochodzi” występuje tylko w wersji mszalnej i zawiera słowo Filioque.
Dlaczego różaniec zaczyna się od Credo?
Różaniec zaczyna się od Wierzę w Boga, bo modlący się najpierw wyznaje całą wiarę Kościoła, a dopiero potem przechodzi do rozważania tajemnic z życia Jezusa i Maryi. Credo odmawia się zwykle na krzyżyku, po znaku krzyża. Potem następuje Ojcze nasz, trzy Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu. Taki układ podają polskie modlitewniki i jest to zwyczaj modlitewny, a nie przepis liturgiczny.
Na którym paciorku mówi się Wierzę w Boga?
Wierzę w Boga mówi się na krzyżyku, jeszcze przed pierwszym paciorkiem. Tradycyjny początek różańca wygląda tak:
- Znak krzyża. Żegnasz się krzyżykiem różańca albo dłonią.
- Wierzę w Boga. Odmawiasz Skład Apostolski, trzymając krzyżyk.
- Ojcze nasz. Odmawiasz je na pierwszym, pojedynczym paciorku.
- Trzy Zdrowaś Maryjo. Na trzech kolejnych paciorkach, często w intencji wiary, nadziei i miłości.
- Chwała Ojcu. Po trzech Zdrowaś, przed zapowiedzią pierwszej tajemnicy.
- Pierwsza tajemnica i dziesiątek. Od tego miejsca zaczyna się właściwe rozważanie.
Dalszy przebieg, z dziesiątkami i modlitwami na zakończenie, opisuję osobno w poradniku jak odmawiać różaniec krok po kroku.
Czy różaniec można zacząć bez Credo?
Tak. Wstęp z Credo to zwyczaj, nie obowiązek. Modlitewniki podają go jako tradycyjny początek, ale gdy wspólnota odmawia jeden dziesiątek albo modli się z dziećmi, często zaczyna od razu od tajemnicy. Jeżeli nie wiesz, którą część różańca odmawiać danego dnia, przydatny będzie rozkład tygodniowy, a obok niego pełna lista tajemnic różańca.
Credo w kościele Matki Bożej Różańcowej w Wysokiej
Wysoka ma do różańca szczególny klucz, bo tutejszy kościół nosi wezwanie Najświętszej Maryi Panny Różańcowej. Odpust przypada w najbliższą niedzielę w okolicy 7 października, czyli wspomnienia NMP Różańcowej (karta parafii na stronie Diecezji Bydgoskiej, stan na październik 2026). Zwiedzając barokowe wnętrze, dawny kościół kanoników regularnych, zawsze zatrzymuję się przy belce tęczowej z krucyfiksem. Według diecezjalnego serwisu „Zabytki z drewna” wyposażenie wykonał warsztat Ephraima Gerlacha z Chełmna, a we wnętrzu stoi blisko 50 figur świętych i aniołów. Ten krzyż nad wejściem do prezbiterium dobrze pokazuje, od czego zaczyna się różaniec: od krzyżyka i od wyznania wiary.
- Wezwanie: Najświętsza Maryja Panna Różańcowa, wspomnienie 7 października.
- Ołtarz główny: obraz Matki Boskiej Śnieżnej z I poł. XVII w. (Wikipedia, hasło Wysoka).
- Belka tęczowa: grupa Ukrzyżowania z krucyfiksem, z warsztatu Gerlacha.
- Diecezja: bydgoska, a parafia jest siedzibą dekanatu Wysoka.
Wierzę w Boga: 12 artykułów wiary krok po kroku
Skład Apostolski tradycyjnie dzieli się na 12 artykułów wiary. Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK 191) przypomina dawny zwyczaj, poświadczony już przez św. Ambrożego, by liczyć artykuły Credo jako dwanaście. Liczba Apostołów symbolizuje w ten sposób pełnię wiary apostolskiej. Druga część Katechizmu omawia Credo artykuł po artykule, z dokładną numeracją punktów.
Ile artykułów wiary zawiera Skład Apostolski?
Skład Apostolski zawiera 12 artykułów wiary. Podział jest umowny, ale bardzo praktyczny. Poniżej każdy artykuł ma fragment tekstu, krótkie wyjaśnienie i numer KKK, od którego zaczyna się jego omówienie. Z lektury katechizmów dla dorosłych i dla dzieci wiem, że taki podział na krótkie części najłatwiej zapamiętać.
Artykuły 1-7: Bóg Ojciec i Jezus Chrystus
- „Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi”. Bóg jest jeden, jest Ojcem i wszystko, co istnieje, pochodzi od Niego (KKK 199, o stworzeniu od KKK 279).
- „I w Jezusa Chrystusa, Syna Jego jedynego, Pana naszego”. Jezus jest jedynym Synem Ojca, a tytuł „Pan” wyraża Jego Bóstwo (KKK 422).
- „Który się począł z Ducha Świętego, narodził się z Maryi Panny”. Syn Boży stał się człowiekiem, czyli nastąpiło wcielenie (KKK 456).
- „Umęczon pod Ponckim Piłatem, ukrzyżowan, umarł i pogrzebion”. Imię Poncjusza Piłata osadza mękę w konkretnym czasie historii (KKK 571). Św. Paweł streszcza ten przekaz w 1 Kor 15,3-4: Chrystus umarł za nasze grzechy, został pogrzebany i trzeciego dnia zmartwychwstał.
- „Zstąpił do piekieł, trzeciego dnia zmartwychwstał”. Chrystus naprawdę umarł, zstąpił do krainy umarłych i zmartwychwstał (KKK 631).
- „Wstąpił na niebiosa, siedzi po prawicy Boga Ojca wszechmogącego”. Wniebowstąpienie oznacza, że człowieczeństwo Chrystusa weszło do chwały Boga (KKK 659).
- „Stamtąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych”. Kościół oczekuje powtórnego przyjścia Chrystusa i sądu (KKK 668).
Artykuły 8-12: Duch Święty, Kościół i życie wieczne
- „Wierzę w Ducha Świętego”. Duch Święty jest trzecią Osobą Trójcy Świętej (KKK 683).
- „Święty Kościół powszechny, świętych obcowanie”. Kościół jest wspólnotą, w której wierzący dzielą się dobrami duchowymi (KKK 748, o świętych obcowaniu KKK 946).
- „Grzechów odpuszczenie”. Pierwszym sakramentem odpuszczenia grzechów jest chrzest (KKK 976).
- „Ciała zmartwychwstanie”. Człowiek zmartwychwstanie z ciałem, a nie tylko jako dusza (KKK 988).
- „Żywot wieczny. Amen”. Celem człowieka jest życie wieczne z Bogiem (KKK 1020, o „Amen” KKK 1061).
Co oznacza zmartwychwstanie ciała w Credo?
Zmartwychwstanie ciała to nauka, że na końcu czasów Bóg przywróci zmarłym życie w ciele, przemienionym na wzór zmartwychwstałego Chrystusa (KKK 988-991). Credo nie mówi więc wyłącznie o nieśmiertelności duszy. Mówi o całym człowieku, a podstawą tej nadziei jest zmartwychwstanie Jezusa, o którym pisze 1 Kor 15.
Trudne słowa w Credo: „zstąpił do piekieł” i „świętych obcowanie”
Dwa sformułowania Składu Apostolskiego budzą najwięcej pytań: „zstąpił do piekieł” i „świętych obcowanie”. Pierwsze nie dotyczy piekła potępionych, tylko krainy umarłych, czyli otchłani (KKK 631-637). Drugie oznacza wspólnotę wszystkich wierzących, żywych i zmarłych (KKK 946-962). Do tego dochodzą staropolskie formy, które dziś brzmią obco.
Co znaczy zstąpił do piekieł?
„Zstąpił do piekieł” znaczy, że Chrystus po śmierci zstąpił do krainy umarłych, którą Pismo nazywa po hebrajsku Szeolem, a po grecku Hadesem. Nie chodzi o piekło potępionych. Katechizm tłumaczy, że Jezus przyszedł tam, by uwolnić sprawiedliwych, którzy czekali na Zbawiciela. W Mszale to samo wydarzenie opisuje się słowem „otchłań”, które dla wielu osób jest jaśniejsze.
Jezus nie zstąpił do piekieł, aby wyzwolić potępionych ani zniszczyć piekło potępienia, lecz aby uwolnić sprawiedliwych, którzy Go poprzedzili (parafraza). - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 633, 1992
Czym jest świętych obcowanie?
Świętych obcowanie to wspólnota wszystkich członków Kościoła: żyjących na ziemi, oczyszczających się po śmierci i tych, którzy są już w niebie (KKK 954). „Obcowanie” oznacza tu bliskie bycie razem i dzielenie się dobrami duchowymi. Na tej nauce opiera się modlitwa za zmarłych. Teksty, którymi można się posłużyć, zebrałam w artykule o tym, jak wygląda modlitwa za zmarłych rodziców.
Archaiczne formy: umęczon, ukrzyżowan, pogrzebion
To staropolskie krótkie formy imiesłowów biernych, które w dzisiejszej polszczyźnie brzmiałyby „umęczony, ukrzyżowany, pogrzebany”. Tradycyjny tekst zachował je przez wieki razem z rytmem modlitwy. Oto najczęstsze archaizmy w Składzie Apostolskim:
- „Umęczon” znaczy umęczony, czyli poddany męce.
- „Ukrzyżowan” znaczy ukrzyżowany. To ta sama krótka forma co „umęczon”.
- „Pogrzebion” znaczy pogrzebany, złożony w grobie.
- „Pod Ponckim Piłatem” to dawna forma przymiotnikowa od imienia Poncjusz, czyli „za czasów Poncjusza Piłata”.
- „Niebiosa” to uroczysta, dawna liczba mnoga od słowa „niebo”.
- „Żywot wieczny” znaczy życie wieczne. „Żywot” to staropolskie słowo oznaczające życie.
Dlaczego „Kościół powszechny”, a nie „katolicki”?
Bo „powszechny” to polskie tłumaczenie greckiego słowa katholikos. Katechizm (KKK 830) wyjaśnia, że „katolicki” znaczy „powszechny” w sensie „całościowy”. W Credo mszalnym pada forma „jeden, święty, powszechny i apostolski Kościół”, więc sens jest w obu wersjach ten sam.
Jaka jest modlitwa o wiarę dla kogoś?
Najprostsza modlitwa o wiarę dla kogoś to akt wiary z pacierza, „Wierzę w Ciebie, Boże żywy”, odmówiony w intencji tej osoby. Drugą jest biblijne zawołanie ojca chorego chłopca: „Wierzę, zaradź memu niedowiarstwu!” (Mk 9,24). Obie są krótkie, można je odmawiać codziennie i łączyć z dziesiątkiem różańca.
Jak brzmi akt wiary?
Akt wiary to krótka modlitwa z pacierza, która zaczyna się od słów „Wierzę w Ciebie, Boże żywy”. Wyznaje się w niej wiarę w Trójcę Świętą i we wszystko, co Bóg objawił. Brzmienie różni się drobnymi szczegółami w zależności od modlitewnika, więc najlepiej korzystać z tego, którego używa Twoja parafia albo katecheta dziecka. Akt wiary nie zastępuje Składu Apostolskiego. To osobna, osobista modlitwa.
„Wierzę, zaradź memu niedowiarstwu!” - Ewangelia według św. Marka 9,24, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, 2000
Jak modlić się za kogoś, kto stracił wiarę?
Zacznij od oddania tej osoby Bogu we własnych słowach, bez oceniania jej decyzji. Potem możesz sięgnąć po jedną z gotowych form. Katechizm uczy, że wiara jest darem Boga i zarazem wolną odpowiedzią człowieka (KKK 153-160). Modlitwa za kogoś jest więc zawierzeniem tej osoby Bogu, a nie sposobem, by wymusić skutek. Kilka form, które łatwo wpleść w dzień:
- Akt wiary z intencją: „Wierzę w Ciebie, Boże żywy…”, odmówiony w imieniu osoby, której wiara osłabła.
- Zawołanie z Mk 9,24: krótkie „Wierzę, zaradź memu niedowiarstwu” powtarzane w ciągu dnia.
- Credo z intencją: Skład Apostolski odmówiony w imieniu bliskiej osoby, jakby „za nią”.
- Dziesiątek różańca: na przykład w rodzinnej modlitwie, obok intencji takich jak różaniec w intencji chorych.
- Własne słowa: jedno zdanie wieczorem, w którym dziękujesz za tę osobę i oddajesz ją Bogu.
Jak nauczyć dziecko „Wierzę w Boga” przed Pierwszą Komunią?
Najlepiej uczyć dziecko Wierzę w Boga małymi porcjami przez 2-3 tygodnie, według trzech części: o Ojcu, o Jezusie i o Duchu Świętym. Każdego dnia wystarczy jedno lub dwa zdania i powtórka poprzednich. Zakres modlitw wymaganych przed Pierwszą Komunią Świętą ustala katecheta i parafia, więc ten poradnik pokazuje tylko sposób nauki.
Ile czasu potrzeba, by dziecko nauczyło się Credo?
Zwykle 2-3 tygodnie, przy kilku minutach nauki dziennie. Tempo zależy od dziecka. Przykładowy plan na 15 dni:
- Dni 1-2: pierwsza część, „Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi”.
- Dni 3-5: „I w Jezusa Chrystusa…” aż do „narodził się z Maryi Panny”.
- Dni 6-8: od „umęczon pod Ponckim Piłatem” do „trzeciego dnia zmartwychwstał”.
- Dni 9-10: od „Wstąpił na niebiosa” do „sądzić żywych i umarłych”.
- Dni 11-13: trzecia część, od „Wierzę w Ducha Świętego” do „Amen”.
- Dni 14-15: cały tekst wspólnie, najlepiej na wieczornym pacierzu albo na krzyżyku różańca.
Jak wytłumaczyć dziecku trudne słowa Credo?
Najpierw podaj jedno proste zdanie, a dopiero potem dokładniejsze wyjaśnienie. Przykłady, które sprawdzają się w rozmowie z siedmio-, ośmiolatkiem:
- „Wszechmogący”: Bóg może wszystko, co jest dobre.
- „Pod Ponckim Piłatem”: Poncjusz Piłat był rzymskim namiestnikiem, a Jezusa skazano za jego rządów.
- „Zstąpił do piekieł”: Jezus po śmierci poszedł do tych, którzy umarli przed Nim i czekali na Niego.
- „Świętych obcowanie”: wszyscy, którzy kochają Jezusa, na ziemi i w niebie, są jedną wielką rodziną.
- „Grzechów odpuszczenie”: Bóg przebacza, gdy żałujemy i prosimy o przebaczenie.
- „Żywot wieczny”: życie z Bogiem, które nigdy się nie kończy.
Wierzę w Boga do druku: jak przygotować kartę
Dobra karta do nauki mieści się na jednej stronie A4 i dzieli tekst na trzy kolorowe bloki. Na co zwrócić uwagę:
- Czcionka: duża, co najmniej 16-18 punktów, bezszeryfowa, z szerokimi odstępami między wierszami.
- Podział: jeden wers to jedno zdanie lub fraza, tak jak w planie nauki powyżej.
- Kolory: inny kolor tła dla części o Ojcu, o Jezusie i o Duchu Świętym.
- Miejsce na naklejkę: kratka przy każdym wersie, którą dziecko wypełnia po opanowaniu fragmentu.
- Słowniczek: na dole kilka trudnych słów z prostym wyjaśnieniem.
- Brzmienie tekstu: zgodne z modlitewnikiem, którego używa katecheta dziecka.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka modlitwa do Boga jest najważniejsza?
Kościół nie układa rankingu modlitw i żadnej nie nazywa „najpotężniejszą”. Szczególne miejsce ma jednak Ojcze nasz, czyli Modlitwa Pańska, której nauczył sam Jezus (Mt 6,9-13). Katechizm, za Tertulianem, nazywa ją streszczeniem całej Ewangelii (KKK 2761).
Czy na każdej Mszy odmawia się Credo?
Nie. Wyznanie wiary należy do Mszy w niedziele i uroczystości. Można je też odmawiać podczas szczególnych, bardziej uroczystych celebracji (Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, nr 68). W zwykłe dni powszednie Credo się pomija.
Czy Credo można odmawiać po łacinie?
Tak. Łacińskie teksty Credo in Deum (Skład Apostolski) i Credo in unum Deum (Credo mszalne) należą do tradycji Kościoła. Credo bywa śpiewane w chorale gregoriańskim, także podczas Mszy odprawianej po polsku.
Czy prawosławni i protestanci mają to samo Credo?
Credo nicejsko-konstantynopolitańskie jest wspólne dla większości Kościołów chrześcijańskich (KKK 195). Różnica dotyczy słowa Filioque, czyli „i od Syna”, w części o Duchu Świętym. Kościoły prawosławne go nie używają. Skład Apostolski jest w użyciu głównie na Zachodzie, także w wielu wspólnotach protestanckich.
Dlaczego na Mszy przy Credo wszyscy się pochylają?
Pochylenie wyraża cześć dla tajemnicy wcielenia. Przy słowach „i za sprawą Ducha Świętego przyjął ciało z Maryi Dziewicy, i stał się człowiekiem” wszyscy się pochylają, a w uroczystość Zwiastowania Pańskiego i Bożego Narodzenia przyklękają (Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, nr 137). Przez resztę Credo wierni stoją.
Co oznacza „Amen” na końcu Credo?
„Amen” to hebrajskie słowo, które wyraża pewność, stałość i zgodę: „tak jest”, „wierzę w to”. Katechizm (KKK 1061-1065) zauważa, że Credo kończy się tym samym słowem co ostatnia księga Pisma Świętego. Wypowiadając je, potwierdzamy całe wyznanie.
Czy można odmawiać Wierzę w Boga własnymi słowami?
W modlitwie prywatnej wolno modlić się własnymi słowami, ale samo Credo ma ustalone brzmienie i warto trzymać się tekstu. Wspólna formuła sprawia, że ludzie w różnych miejscach wyznają tę samą wiarę tymi samymi słowami. W liturgii obowiązuje tekst zatwierdzony w Mszale.
Ewa Lubańska - mieszka w Pile i od lat opisuje kościoły i dawne miasteczka Krajny, z ich drewnianymi dzwonnicami, murami przykościelnymi i rzeźbionym wyposażeniem.
Aktualizacja: październik 2026
Źródła i literatura
- Katechizm Kościoła Katolickiego, wyd. II poprawione, Pallottinum, Poznań (tekst typiczny 1992): nr 153-160, 185-197, 422, 456, 571, 631-637, 659, 668, 683, 748, 830, 946-962, 976, 988-991, 1020, 1061-1065, 2761.
- Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000: Mt 6,9-13; Mk 9,24; 1 Kor 15,3-4. Wersja online: biblia.deon.pl.
- Mszał Rzymski dla diecezji polskich, Pallottinum, Poznań 1986, Obrzędy Mszy: wyznanie wiary.
- Missale Romanum, editio typica tertia, 2002: Ordo Missae, rubryka o Symbolu Apostolskim; Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, nr 68 i 137.
- Kompendium Katechizmu Kościoła Katolickiego, Libreria Editrice Vaticana, 2005 (wydanie polskie): aneks z tekstami modlitw.
- Diecezja Bydgoska, karta parafii NMP Różańcowej w Wysokiej (stan: październik 2026).
- Diecezja Bydgoska, serwis „Zabytki z drewna”: Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Różańcowej w Wysokiej.
- Wikipedia, Wysoka (miasto).




