Kościół i zabytek

Kościół NMP Różańcowej w Wysokiej

Dawny kościół kanoników regularnych: barok, rokokowe rzeźby i ryglowa dzwonnica.

Tekst: · aktualizacja

Czarno-białe zdjęcie z 1974 roku: ryglowa dzwonnica z namiotowym dachem przed barokową fasadą kościoła z dwiema wieżyczkami, z przodu mur z bramą
Dzwonnica i kościół w 1974 roku. Fot. Bogusław Linette, 1974, Archiwum Cyfrowe im. Józefa Burszty / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 PL

Budowa

Kościół jest dawną świątynią klasztorną kanoników regularnych, których w 1695 roku sprowadziła do Wysokiej Apolinara Tuczyńska. Datowanie budowy różni się w źródłach: katalog regionwielkopolska.pl podaje lata 1707-1715, Wikipedia lata 1727-1729, a serwis „Zabytki z drewna” Diecezji Bydgoskiej rok 1727. Gruntownie przebudowano go w latach 1799-1802.

Bryła

To budowla barokowa, trójnawowa, z wydłużonym prezbiterium i zakrystią w osi. W narożach fasady stoją dwie niskie wieże, wnętrze nakrywają sklepienia żaglaste na gurtach. Około 1800 roku dodano klasycystyczny portyk wgłębny z parą kolumn.

Wnętrze

  • ołtarz główny ze starszym obrazem Matki Boskiej Śnieżnej z I połowy XVII wieku,
  • trzy ołtarze boczne, stalle, ambona i chrzcielnica,
  • belka tęczowa z grupą Ukrzyżowania,
  • konfesjonał z ciemnego drewna z kartuszem herbu Grzymała rodu Smoguleckich,
  • chór muzyczny zbudowany w latach 1926-1939.

Wyposażenie wykonał warsztat rzeźbiarski Ephraima Gerlacha z Chełmna, działający około 1741-1773; we wnętrzu jest blisko pięćdziesiąt figur świętych i aniołów. Wikipedia datuje jednolite barokowe wyposażenie na około 1729 rok; możliwe, że chodzi o różne etapy, ale źródła tego nie wyjaśniają.

Dzwonnica, mur i plebania

Przed kościołem stoi szachulcowa (ryglowa) dzwonnica z namiotowym dachem, zbudowana prawdopodobnie w latach 1760-1766, z dzwonami z XVII i XIX wieku. Dziedziniec otacza XVIII-wieczny mur z dwiema bramami. Dawny klasztor z I połowy XVIII wieku przebudowano w XIX i XX wieku na plebanię.

Chodnik wzdłuż muru przykościelnego z filarami, w głębi brama i ryglowa dzwonnica
Mur przykościelny z bramą i dzwonnica. Fot. MOs810 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Wolnego zdjęcia wnętrza, belki tęczowej i konfesjonału jeszcze nie mamy. Jeśli możesz je udostępnić, napisz.

Źródła tekstu

  • regionwielkopolska.pl: karta obiektu „Kościół pw. NMP Różańcowej w Wysokiej”,
  • zabytkidrewniane.pl (Diecezja Bydgoska): karta kościoła, warsztat Gerlacha, konfesjonał,
  • Wikipedia: „Wysoka (miasto)” (zabytki, wyposażenie).