Historia parafii w Wysokiej

Tekst: Ewa Lubańska · aktualizacja 27.10.2026

1260	Pierwsza wzmianka o Wysokiej, centrum ziem Mikołaja Łodzi z nadania Bolesława Pobożnego.
XIII w.	Erygowanie parafii.
1505	Obok wsi Wysoka Wielka wymieniane jest miasto Wysoka, prywatne miasto szlacheckie, m.in. Kościelskich i Tuczyńskich.
1695	Apolinara Tuczyńska sprowadza kanoników regularnych.
1707-1729	Budowa kościoła i klasztoru (źródła różnie datują: 1707-1715, 1727-1729, 1727).
ok. 1741-1773	Warsztat Ephraima Gerlacha z Chełmna wykonuje wyposażenie.
1760-1766	Prawdopodobnie budowa ryglowej dzwonnicy.
1772	Wielki pożar miasta i nowy przywilej miejski.
1785	Władze pruskie likwidują klasztor.
1799-1802	Gruntowna przebudowa kościoła; około 1800 roku klasycystyczny portyk.
2-4.01.1919	Powstańcy wielkopolscy obejmują władzę, powstają Rada Ludowa i Straż Obywatelska; 4 stycznia miasto zajmują Niemcy z Piły.
I 1920	Wysoka wraca do Polski na mocy traktatu wersalskiego.
1926-1939	Budowa chóru muzycznego w kościele.
X-XI 1939	Na stoku Góry Wysokiej Niemcy rozstrzeliwują 19 Polaków; mogiła na cmentarzu, pomnik w miejscu egzekucji.
1942-1945	Niemiecka nazwa miasta: Weißeck.
1974	Bogusław Linette fotografuje kościół i dzwonnicę (Archiwum Cyfrowe im. Józefa Burszty).
2021	II Ogólnopolski Konkurs Chórów on-line „O Crux Ave”, współorganizowany przez parafię.

Dawna strona parafii

Pod tym adresem działała w latach 2016-2017 strona parafii. W archiwum internetowym zachowały się z niej tylko puste szablony, dlatego historię opisujemy na podstawie źródeł wymienionych niżej.

Źródła tekstu

• Wikipedia: „Wysoka (miasto)” (dzieje miasta, 1919-1920, 1939),
• regionwielkopolska.pl: karta kościoła (kanonicy, budowa, kasata, przebudowa, chór),
• zabytkidrewniane.pl (Diecezja Bydgoska): data budowy, warsztat Gerlacha,
• strona Diecezji Bydgoskiej: karta parafii (erygowanie),
• pzchio.org: informacja o konkursie „O Crux Ave” 2021.