Tajemnice chwalebne - rozważania na środę i niedzielę

Tekst: · aktualizacja

Spis treści

Jakie są tajemnice chwalebne różańca?

Tajemnice chwalebne to pięć tajemnic różańca: Zmartwychwstanie Pana Jezusa, Wniebowstąpienie, Zesłanie Ducha Świętego, Wniebowzięcie Maryi i Ukoronowanie Maryi na Królową nieba i ziemi. Trzy pierwsze opisuje Nowy Testament, dwie ostatnie opierają się na nauczaniu Kościoła (KKK 966). Według listu Jana Pawła II Rosarium Virginis Mariae (2002) odmawia się je w środę i w niedzielę.

Tajemnice chwalebne to czwarta część różańca. Mówią o chwale Chrystusa i Maryi po męce i śmierci na krzyżu. Wcześniejsze części prowadzą od Zwiastowania przez publiczną działalność Jezusa do Golgoty. Ta część zaczyna się od pustego grobu i kończy w niebie. Jan Paweł II pisze w Rosarium Virginis Mariae, że rozważanie tych tajemnic ożywia w wierzących nadzieję na życie wieczne. Dlatego ta część różańca dobrze pasuje do czasu żałoby i do listopadowych modlitw za zmarłych.

Poniżej pełna lista z siglami według Biblii Tysiąclecia. Przy dwóch ostatnich tajemnicach podaję źródła z nauczania Kościoła, bo Pismo ich nie opisuje.

  1. Zmartwychwstanie Pana Jezusa: opis pustego grobu i spotkania z kobietami w Mt 28,1-10.
  2. Wniebowstąpienie Pana Jezusa: odejście do Ojca na oczach uczniów w Dz 1,6-11.
  3. Zesłanie Ducha Świętego: wydarzenia dnia Pięćdziesiątnicy w Dz 2,1-13.
  4. Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny: dogmat ogłoszony przez Piusa XII w 1950 r. i wyłożony w KKK 966.
  5. Ukoronowanie Najświętszej Maryi Panny na Królową nieba i ziemi: nauczanie Lumen gentium 59 i KKK 966, tradycyjnie łączone z obrazem z Ap 12,1.

Która część różańca mówi o Zmartwychwstaniu?

O Zmartwychwstaniu mówi część chwalebna, a dokładnie jej pierwsza tajemnica. W części bolesnej ostatnią tajemnicą jest śmierć Jezusa na krzyżu, więc tajemnice chwalebne zaczynają się od poranka wielkanocnego. Zwiedzam kościoły Krajny od lat i ten porządek widać też w wielu wnętrzach. W kościele NMP Różańcowej w Wysokiej belka tęczowa z grupą Ukrzyżowania oddziela nawę od prezbiterium, a dalej, nad ołtarzem, wzrok kieruje się ku górze.

Które tajemnice chwalebne opisuje Biblia?

Biblia opisuje trzy pierwsze tajemnice chwalebne: Zmartwychwstanie (Mt 28,1-10), Wniebowstąpienie (Dz 1,6-11) i Zesłanie Ducha Świętego (Dz 2,1-13). Wniebowzięcia i Ukoronowania Maryi nie ma w żadnej księdze Pisma Świętego. Kościół zna je z Tradycji i wykłada w swoim nauczaniu. Tak samo mówi o tym każdy rzetelny modlitewnik i warto to wiedzieć, zanim zacznie się rozważanie.

Tajemnice różańca na środę i niedzielę

Tajemnice chwalebne przypadają na środę i niedzielę według rozkładu z listu Rosarium Virginis Mariae (Jan Paweł II, 16 października 2002, nr 38). Ten sam dokument przypisał tajemnice radosne do poniedziałku i soboty, bolesne do wtorku i piątku, a nowe tajemnice światła do czwartku. Papież przedstawił ten rozkład jako propozycję i zaznaczył, że nie ogranicza ona wolności w modlitwie osobistej i wspólnotowej.

Ta tabela pomaga zapamiętać tydzień różańcowy:

Dzień tygodnia Część różańca Główny temat
Poniedziałek Tajemnice radosne Dzieciństwo Jezusa
Wtorek Tajemnice bolesne Męka i śmierć
Środa Tajemnice chwalebne Zmartwychwstanie i chwała
Czwartek Tajemnice światła Publiczna działalność Jezusa
Piątek Tajemnice bolesne Męka i śmierć
Sobota Tajemnice radosne Dzieciństwo Jezusa
Niedziela Tajemnice chwalebne Zmartwychwstanie i chwała

Rozważania na pozostałe dni zebrałam w osobnych tekstach: tajemnice radosne na poniedziałek i sobotę oraz tajemnice bolesne z rozważaniami.

Niedziela jako dzień Zmartwychwstania

W niedzielę odmawia się tajemnice chwalebne, bo niedziela jest dniem Zmartwychwstania Pańskiego. Chrześcijanie od pierwszych wieków gromadzili się na Eucharystii „pierwszego dnia tygodnia”. Tymi słowami Ewangelie opisują poranek pustego grobu (Mt 28,1). Różaniec niedzielny wraca więc co tydzień do Wielkanocy.

Która część różańca przypada w środę?

W środę przypadają tajemnice chwalebne, tak jak w niedzielę. Dzięki temu część chwalebna wraca dwa razy w tygodniu, mniej więcej w równych odstępach. Wcześniej, przed 2002 rokiem, w wielu modlitewnikach środa i sobota wyglądały inaczej. Nowy rozkład wprowadził Jan Paweł II, kiedy dodał tajemnice światła.

Wielki Post, Adwent i wybór części

Rozkład dni nie jest przepisem prawa kościelnego, tylko pomocą w modlitwie. W praktyce wierni często dopasowują część różańca do okresu roku liturgicznego:

  • W okresie wielkanocnym wiele osób sięga po tajemnice chwalebne częściej niż dwa razy w tygodniu.
  • W Wielkim Poście naturalnym wyborem są tajemnice bolesne, także w niedziele.
  • W Adwencie i okresie Bożego Narodzenia częściej odmawia się tajemnice radosne.
  • Przy modlitwie za zmarłych i w listopadzie tajemnice chwalebne pomagają rozważać nadzieję życia wiecznego.
  • W grupach różańcowych o kolejności zwykle decyduje wspólnota, a nie kalendarz tygodnia.

5 tajemnic chwalebnych: Pismo Święte i krótkie rozważania

Pięć tajemnic chwalebnych rozważa się najprościej według jednego wzoru: najpierw źródło biblijne lub dokument Kościoła, potem dwa zdania o wydarzeniu, jedno pytanie do ciszy i jedna intencja. Fragmenty cytuję według Biblii Tysiąclecia (wyd. V, Pallottinum 1999), a przy Wniebowzięciu i Ukoronowaniu odwołuję się do Katechizmu Kościoła Katolickiego (nr 966), bo Ewangelie tych wydarzeń nie opisują.

Każde rozważanie poniżej ma tę samą budowę. Łatwo ją zapamiętać i odmawiać z pamięci, bez kartki:

  1. Zapowiedź tajemnicy: nazwa tajemnicy wypowiedziana na głos przed „Ojcze nasz”.
  2. Słowo: jeden lub dwa wersety z Pisma Świętego albo krótkie zdanie z nauczania Kościoła.
  3. Obraz: dwa zdania o tym, co się wtedy wydarzyło i kto był obecny.
  4. Pytanie: jedno pytanie do siebie, na które odpowiada się w ciszy.
  5. Intencja: jedna osoba lub sprawa, którą polecam Bogu w tym dziesiątku.

Zmartwychwstanie Pana Jezusa (Mt 28,1-10)

„Nie ma Go tu, bo zmartwychwstał, jak powiedział. Chodźcie, zobaczcie miejsce, gdzie leżał.” Mt 28,6, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum 1999

O świcie pierwszego dnia tygodnia Maria Magdalena i „druga Maria” idą do grobu i słyszą od anioła, że Jezus żyje. Pierwszymi świadkami Zmartwychwstania są kobiety, a Jezus wychodzi im na spotkanie i mówi: „Nie bójcie się”. Katechizm omawia to wydarzenie w nr 638-658.

Pytanie: czego w moim życiu szukam jeszcze „w grobie”, choć mogłabym już iść dalej? Intencja: za osoby, które przeżywają żałobę.

Wniebowstąpienie Pana Jezusa (Dz 1,6-11)

Przez czterdzieści dni po Zmartwychwstaniu Jezus ukazuje się uczniom (Dz 1,3). Potem obiecuje im moc Ducha Świętego, posyła ich „aż po krańce ziemi” i zostaje wzięty do nieba. Dwaj mężczyźni w białych szatach pytają apostołów, dlaczego stoją i wpatrują się w niebo (Dz 1,11). Katechizm wykłada tę tajemnicę od nr 659.

Pytanie: gdzie dziś stoję i tylko patrzę, zamiast zrobić pierwszy krok? Intencja: za osoby, które zaczynają nową pracę lub nowy etap życia.

Zesłanie Ducha Świętego (Dz 2,1-13)

„I wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym, i zaczęli mówić obcymi językami, tak jak im Duch pozwalał mówić.” Dz 2,4, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum 1999

W dniu Pięćdziesiątnicy uczniowie są razem, gdy przychodzi szum z nieba i ukazują się języki jakby z ognia. Przybysze z wielu krajów słyszą apostołów, każdy we własnym języku. Maryja była z apostołami w Wieczerniku już wcześniej: Dzieje Apostolskie wymieniają ją wśród osób, które „trwały jednomyślnie na modlitwie” (Dz 1,14).

Pytanie: komu brakuje dziś mojego dobrego słowa, powiedzianego w zrozumiały sposób? Intencja: za młodzież przygotowującą się do bierzmowania.

Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny

Biblia nie opisuje Wniebowzięcia. Kościół wyznaje tę prawdę na podstawie Tradycji, a Pius XII ogłosił ją dogmatem 1 listopada 1950 r. w konstytucji Munificentissimus Deus. Według KKK 966 Maryja po zakończeniu ziemskiego życia została wzięta z duszą i ciałem do chwały nieba. W tym jednym punkcie streszcza się cała treść czwartej tajemnicy chwalebnej.

Pytanie: czy moje ciało, zdrowie i starość traktuję jako coś, co ma znaczenie przed Bogiem? Intencja: za osoby chore i starsze w mojej rodzinie.

Jaka jest 5. tajemnica chwalebna?

Piąta tajemnica chwalebna to Ukoronowanie Najświętszej Maryi Panny na Królową nieba i ziemi. Ewangelie jej nie opisują. Opiera się na nauczaniu Kościoła, między innymi KKK 966 i Lumen gentium 59, a tradycja odnosi ją do obrazu Niewiasty obleczonej w słońce z Apokalipsy (Ap 12,1). Kościół wspomina Maryję Królową 22 sierpnia.

Ukoronowanie Maryi to tajemnica różańca, a nie obrzęd koronacji obrazu maryjnego. Kiedy patrzę w Wysokiej na blisko 50 figur świętych i aniołów z warsztatu Ephraima Gerlacha z Chełmna (według serwisu „Zabytki z drewna” Diecezji Bydgoskiej), dobrze rozumiem barokowy zamysł. Niebo w takim wnętrzu jest pełne ludzi. Pytanie: komu mogę dziś służyć tak, jak Maryja „królowała” służbą? Intencja: za matki i opiekunki.

Ile tajemnic ma różaniec?

Różaniec ma 20 tajemnic w czterech częściach po pięć: radosne, światła, bolesne i chwalebne. Taki układ obowiązuje od 16 października 2002 roku, kiedy Jan Paweł II w liście Rosarium Virginis Mariae dodał tajemnice światła. Wcześniej przez kilka stuleci różaniec miał 15 tajemnic w trzech częściach. Tajemnice chwalebne zamykają cały cykl.

Pełny cykl wygląda tak:

  1. Tajemnice radosne: od Zwiastowania do odnalezienia Jezusa w świątyni, część pierwsza.
  2. Tajemnice światła: od chrztu w Jordanie do ustanowienia Eucharystii, część druga od 2002 r.
  3. Tajemnice bolesne: od modlitwy w Ogrójcu do śmierci na krzyżu, część trzecia.
  4. Tajemnice chwalebne: od Zmartwychwstania do Ukoronowania Maryi, część czwarta.

Historię samej modlitwy i to, jak łączy się z wezwaniem świątyni w Wysokiej, opisałam w tekście różaniec: historia modlitwy.

Którą z kolei częścią są tajemnice chwalebne?

Tajemnice chwalebne są czwartą, ostatnią częścią różańca, po radosnych, światła i bolesnych. Przed 2002 rokiem były częścią trzecią. Ich miejsce na końcu się nie zmieniło. Cykl zawsze kończy się chwałą, nie krzyżem.

Ile było części przed 2002 rokiem?

Przed 2002 rokiem różaniec miał trzy części i 15 tajemnic: radosne, bolesne i chwalebne. Jan Paweł II dodał piątkę tajemnic z publicznego życia Jezusa. Piszę o nich w artykule tajemnice światła na czwartek.

Skąd Kościół wie o Wniebowzięciu i Ukoronowaniu Maryi?

Wniebowzięcie nie jest opisane w Biblii, ale należy do Tradycji Kościoła. Pius XII ogłosił je dogmatem w konstytucji Munificentissimus Deus 1 listopada 1950 roku. O królowaniu Maryi uczą Lumen gentium 59 (1964) i Katechizm (nr 966). Pius XII rozwinął ten temat w encyklice Ad caeli Reginam z 11 października 1954 roku.

Przy tych dwóch tajemnicach łatwo pomylić rodzaje źródeł, dlatego warto je rozdzielić:

  • Pismo Święte: opisuje Zmartwychwstanie, Wniebowstąpienie i Pięćdziesiątnicę, ale nie Wniebowzięcie ani Ukoronowanie.
  • Tradycja: od pierwszych wieków przekazywała wiarę w zaśnięcie i wzięcie Maryi do nieba, także w liturgii Wschodu.
  • Dogmat: Wniebowzięcie ogłosił uroczyście Pius XII w 1950 r., to prawda wiary.
  • Nauczanie bez formy dogmatu: królewską godność Maryi wykładają Ad caeli Reginam (1954), Lumen gentium 59 (1964) i KKK 966, ale nie ogłoszono jej osobnym dogmatem.
  • Pobożność ludowa: obrazy koronacji Maryi w sztuce i koronacje wizerunków maryjnych wyrażają tę wiarę, ale same nie są jej źródłem.

Pius XII i dogmat z 1950 roku

Pius XII w konstytucji apostolskiej Munificentissimus Deus z 1 listopada 1950 r. ogłosił, że Niepokalana Matka Boża, zawsze Dziewica, po zakończeniu ziemskiego życia została wzięta z ciałem i duszą do chwały nieba. Papież nie rozstrzygnął, czy Maryja umarła przed wzięciem do nieba. Dokument mówi tylko o „zakończeniu biegu ziemskiego życia”. To ważne rozróżnienie, o które często pytają czytelnicy.

Co mówi Sobór Watykański II o Maryi Królowej?

Sobór Watykański II w konstytucji dogmatycznej Lumen gentium, nr 59 (21 listopada 1964), naucza, że Maryja została wzięta z duszą i ciałem do chwały niebieskiej i wywyższona przez Pana jako Królowa wszystkiego.

Parafraza: Niepokalana Dziewica, po zakończeniu ziemskiego życia, została wzięta z ciałem i duszą do chwały nieba i wywyższona przez Pana jako Królowa, aby pełniej upodobnić się do swego Syna, zwycięzcy grzechu i śmierci. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 966, za Lumen gentium 59, Sobór Watykański II, 1964

Niewiasta obleczona w słońce (Ap 12,1)

Ap 12,1 mówi o „wielkim znaku na niebie”: Niewieście obleczonej w słońce, z księżycem pod stopami i wieńcem z dwunastu gwiazd na głowie. Tradycja odnosi ten obraz do Maryi, a także do Kościoła. Nie jest to historyczny opis koronacji, tylko symboliczna wizja z księgi prorockiej. Barokowi artyści chętnie z niej korzystali, dlatego gwiaździsty wieniec spotyka się na obrazach i figurach w wielu kościołach regionu.

Jak krótko rozważać tajemnice chwalebne?

Tajemnice chwalebne rozważa się krótko w trzech krokach opisanych w Rosarium Virginis Mariae (2002): zapowiedź tajemnicy, krótki fragment Słowa Bożego i chwila ciszy przed „Ojcze nasz”. Jan Paweł II zachęcał, by przy dłuższej modlitwie, zwłaszcza wspólnotowej, czytać przed dziesiątkiem odpowiedni fragment Pisma. Rozważanie nie musi być długie, ważne, żeby było konkretne.

Prosty porządek jednego dziesiątka wygląda tak:

  1. Wypowiedz nazwę tajemnicy, np. „Tajemnica druga: Wniebowstąpienie Pana Jezusa”.
  2. Przeczytaj jeden werset, np. Dz 1,11, albo przypomnij go sobie z pamięci.
  3. Zatrzymaj się na kilka oddechów ciszy, bez słów.
  4. Nazwij jedną intencję tego dziesiątka.
  5. Odmów „Ojcze nasz”, dziesięć „Zdrowaś Maryjo” i „Chwała Ojcu”.
  6. Po dziesiątku, jeśli taki jest zwyczaj wspólnoty, dodaj krótkie wezwanie, np. „O mój Jezu”.

Szerzej o samej metodzie piszę w tekście jak medytować tajemnice różańca. Jedno zastrzeżenie: rozważanie pomaga skupić modlitwę, ale nie jest obietnicą konkretnego skutku. Owoce modlitwy Kościół pozostawia Bogu.

Jak długie powinno być rozważanie jednej tajemnicy?

Rozważanie jednej tajemnicy może trwać od kilkunastu sekund do minuty, czyli zwykle trzy zdania. Przykład dla Wniebowstąpienia: „Jezus odchodzi do Ojca i posyła uczniów. Niebo nie jest ucieczką od ziemi, tylko celem drogi. Pomóż mi dziś zrobić jeden krok, zamiast stać i patrzeć w górę”. Dłuższe rozważanie łatwo zamienia się w wykład i rozprasza.

Jak łączyć tajemnice chwalebne z własnym życiem?

Tajemnice chwalebne łączy się z życiem, gdy do każdej przypisze się jedną konkretną sytuację. Kilka przykładów, które sama stosuję podczas wędrówek po Krajnie, kiedy różaniec mieści się w kieszeni kurtki:

  • Zmartwychwstanie: nadzieja w żałobie po bliskiej osobie i modlitwa za nią.
  • Wniebowstąpienie: odwaga, by zacząć coś, co odkładam od dawna.
  • Zesłanie Ducha Świętego: dar rady i cierpliwości w codziennych rozmowach w domu.
  • Wniebowzięcie: szacunek dla własnego ciała i dla starszych osób w rodzinie.
  • Ukoronowanie: służba drugiemu człowiekowi jako sposób „królowania”.

Tajemnice chwalebne w roku liturgicznym

Tajemnice chwalebne mają swoje uroczystości w kalendarzu liturgicznym: Wielkanoc, Wniebowstąpienie, Zesłanie Ducha Świętego 50 dni po Wielkanocy, Wniebowzięcie NMP 15 sierpnia i wspomnienie NMP Królowej 22 sierpnia. Według ogólnych norm Kościoła Wniebowstąpienie przypada 40 dni po Wielkanocy (Dz 1,3), ale w Polsce obchodzi się je w VII niedzielę wielkanocną. Dokładne daty na dany rok podaje kalendarz liturgiczny Konferencji Episkopatu Polski.

Tajemnica Obchód liturgiczny Termin
Zmartwychwstanie Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego Ruchoma, pierwsza niedziela po pierwszej wiosennej pełni
Wniebowstąpienie Uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego W Polsce VII niedziela wielkanocna
Zesłanie Ducha Świętego Uroczystość Zesłania Ducha Świętego 50. dzień od Wielkanocy
Wniebowzięcie Maryi Uroczystość Wniebowzięcia NMP 15 sierpnia
Ukoronowanie Maryi Wspomnienie NMP Królowej 22 sierpnia

Od Wielkanocy do 22 sierpnia

Wszystkie pięć tajemnic chwalebnych mieści się w kalendarzu między wiosną a końcem sierpnia. W praktyce ten czas układa się w kilka etapów:

  • Okres wielkanocny trwa 50 dni i kończy się uroczystością Zesłania Ducha Świętego.
  • Wniebowstąpienie w Polsce przypada na niedzielę tuż przed Pięćdziesiątnicą.
  • Uroczystość Wniebowzięcia NMP 15 sierpnia jest w Polsce świętem nakazanym i dniem wolnym od pracy.
  • Wspomnienie NMP Królowej 22 sierpnia przypada tydzień po Wniebowzięciu, jakby jego dopełnienie.
  • Wspomnienie NMP Różańcowej 7 października zamyka ten „maryjny” ciąg jesienią i przypomina o całym różańcu.

Kiedy przypada uroczystość Wniebowzięcia?

Uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny przypada co roku 15 sierpnia, niezależnie od dnia tygodnia. W polskiej pobożności ludowej to także Matki Bożej Zielnej, ze zwyczajem święcenia ziół i kłosów. To zwyczaj, nie element dogmatu. Dla Wysokiej ważniejszy jest październik: według karty parafii na stronie Diecezji Bydgoskiej odpust parafii NMP Różańcowej obchodzi się w najbliższą niedzielę w okolicy 7 października.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są najpiękniejsze rozważania różańcowe?

To kwestia osobistej wrażliwości, a nie rankingu. Najpewniejszym punktem wyjścia jest tekst Pisma Świętego przeczytany przed dziesiątkiem, np. Mt 28,6 przy Zmartwychwstaniu. Pomocne są też rozważania z modlitewników z aprobatą kościelną oraz sam list Rosarium Virginis Mariae Jana Pawła II.

Czym różni się Wniebowstąpienie od Wniebowzięcia?

Wniebowstąpienie dotyczy Jezusa, który po 40 dniach od Zmartwychwstania wstąpił do nieba własną mocą (Dz 1,3-11). Wniebowzięcie dotyczy Maryi, którą Bóg wziął z duszą i ciałem do chwały nieba. Tę prawdę Pius XII ogłosił jako dogmat w 1950 roku. Różnicę oddaje sama forma słowa: Jezus „wstąpił”, Maryja została „wzięta”.

Czy w środę zawsze trzeba odmawiać tajemnice chwalebne?

Nie. Przypisanie dni tygodnia to propozycja z Rosarium Virginis Mariae (2002), która porządkuje modlitwę, a nie obowiązek. Można w środę odmówić inną część, jeśli w danym czasie bardziej przemawia, np. tajemnice bolesne w Wielkim Poście.

Jakie owoce przypisuje się tajemnicom chwalebnym?

Modlitewniki podają przykładowe owoce, np. wiarę przy Zmartwychwstaniu, nadzieję przy Wniebowstąpieniu czy dary Ducha Świętego przy Zesłaniu. Zestawy różnią się w zależności od wydania. To zwyczaj pobożny, a nie nauczanie Kościoła o jednym obowiązującym zestawie.

Ile trwa odmówienie tajemnic chwalebnych?

Pięć dziesiątków z modlitwami początkowymi zajmuje zwykle około 15-20 minut, zależnie od tempa. Przy czytaniu fragmentu Pisma przed każdą tajemnicą trzeba doliczyć kilka minut. Jeden dziesiątek z krótkim rozważaniem to mniej więcej 3-4 minuty.

Czy Ukoronowanie Maryi to to samo co koronacja obrazu?

Nie. Ukoronowanie Maryi to piąta tajemnica chwalebna, czyli prawda o królewskiej godności Maryi w niebie. Koronacja obrazu to obrzęd liturgiczny, w którym korony nakłada się na konkretny wizerunek maryjny, zwykle w sanktuarium. Obrzęd wyraża cześć dla Maryi Królowej, ale jest czymś innym niż tajemnica różańca.

Czy Zesłanie Ducha Świętego ma związek z bierzmowaniem?

Tak, ale to nie to samo. Zesłanie Ducha Świętego to jednorazowe wydarzenie z dnia Pięćdziesiątnicy (Dz 2,1-13). Bierzmowanie to sakrament, który według Katechizmu (nr 1302) daje szczególne wylanie Ducha Świętego, jak niegdyś apostołom w dniu Pięćdziesiątnicy. Dlatego trzecią tajemnicę chwalebną często wybiera się na modlitwę za bierzmowanych.

Ewa Lubańska - mieszka w Pile i od lat opisuje kościoły i dawne miasteczka Krajny, z ich drewnianymi dzwonnicami, murami przykościelnymi i rzeźbionym wyposażeniem.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 1999: Mt 28,1-10; Dz 1,3-14; Dz 2,1-13; Ap 12,1.
  2. Katechizm Kościoła Katolickiego, wyd. polskie, Pallottinum, Poznań 1994: nr 638-658, 659-667, 731-732, 966, 1302.
  3. Pius XII, Konstytucja apostolska Munificentissimus Deus, 1.11.1950.
  4. Pius XII, Encyklika Ad caeli Reginam, 11.10.1954.
  5. Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna Lumen gentium, 21.11.1964, nr 59.
  6. Jan Paweł II, List apostolski Rosarium Virginis Mariae, 16.10.2002.
  7. Diecezja Bydgoska, Karta parafii NMP Różańcowej w Wysokiej, stan na październik 2026.
  8. Diecezja Bydgoska, Zabytki z drewna: kościół pw. Najświętszej Marii Panny Różańcowej w Wysokiej.
Ewa Lubańska
Ewa Lubańska

Ewa Lubańska mieszka w Pile i od lat opisuje kościoły i dawne miasteczka Krajny, z ich drewnianymi dzwonnicami, murami przykościelnymi i rzeźbionym wyposażeniem. Wysoka jest dla niej wyjątkowa: dawny klasztor kanoników regularnych, ryglowa dzwonnica i blisko pięćdziesiąt figur z pracowni Ephraima Gerlacha. Nie jest historyczką sztuki, przewodniczką z uprawnieniami ani osobą duchowną, nie pracuje też dla parafii. Korzysta z karty parafii na stronie Diecezji Bydgoskiej, serwisu „Zabytki z drewna”, katalogu regionwielkopolska.pl i Wikipedii. Gdy źródła się różnią, jak przy dacie budowy kościoła, podaje wszystkie wersje. Każdą poprawkę zapisuje z datą.

Articles: 76