Formuła spowiedzi - tekst krok po kroku

Tekst: Ewa Lubańska · aktualizacja 28.10.2026

Spis treści

Formuła spowiedzi: pełny tekst od powitania do rozgrzeszenia

Formuła spowiedzi używana w Polsce ma cztery stałe części. Zaczyna się od powitania i znaku krzyża. Potem penitent mówi, kiedy był ostatnio u spowiedzi i czy odprawił pokutę. Następnie wyznaje grzechy, a kończy słowami: „Więcej grzechów nie pamiętam, za wszystkie serdecznie żałuję, postanawiam poprawę i proszę o rozgrzeszenie”. Sam obrzęd opisuje księga liturgiczna Obrzędy pokuty dostosowane do zwyczajów diecezji polskich (1981).

Te słowa to polski zwyczaj, którego uczy katecheza. Nie są tekstem liturgicznym zapisanym słowo w słowo. Kościół wymaga od penitenta szczerości, a nie recytacji. Mimo to dobrze znana formuła pomaga, szczególnie kiedy klęka się przy kratce po długiej przerwie. Tutaj podaję same słowa penitenta. Cały obrzęd, od wejścia do kościoła po odejście od konfesjonału, opisuje osobny tekst: przebieg spowiedzi krok po kroku.

Od czego zacząć spowiedź? Powitanie i znak krzyża

Spowiedź zaczyna się od pozdrowienia „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus”. Kapłan odpowiada „Na wieki wieków. Amen”. Potem penitent kreśli znak krzyża i mówi „W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Amen”. W niektórych parafiach spowiednik sam zaczyna od znaku krzyża. Wtedy po prostu się do niego dołącza.

• Pozdrowienie „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus” to tradycyjne polskie powitanie przy konfesjonale.
• Znak krzyża otwiera każdy obrzęd liturgiczny, także sakrament pokuty i pojednania.
• Dodatkowe informacje są dobrowolne: wiek, stan cywilny czy zawód możesz podać, jeśli uznasz, że pomogą spowiednikowi.
• Prośba o pomoc już na początku, na przykład „dawno się nie spowiadałem”, jest jak najbardziej na miejscu.

Ostatnia spowiedź i odprawiona pokuta

Następne zdanie brzmi: „Ostatni raz u spowiedzi świętej byłem (byłam) ... temu”. Wystarczy przybliżenie, na przykład „dwa miesiące temu” albo „około pięciu lat temu”. Potem dodaje się „Zadaną pokutę odprawiłem (odprawiłam)” albo, jeśli tak było, „Pokuty nie odprawiłem (nie odprawiłam)”. Spowiednik dowiaduje się w ten sposób, jak długa była przerwa.

Wyznanie grzechów: jak je wypowiedzieć?

Ten fragment otwierają słowa „Obraziłem (Obraziłam) Pana Boga następującymi grzechami”. Dalej wymienia się grzechy prostymi zdaniami, bez długich tłumaczeń. Dobrze sprawdza się kolejność, w jakiej porządkuje je rachunek sumienia przed spowiedzią, na przykład według przykazań.

Zakończenie: więcej grzechów nie pamiętam

Wyznanie kończy zdanie: „Więcej grzechów nie pamiętam, za wszystkie serdecznie żałuję, postanawiam poprawę i proszę o rozgrzeszenie”. W wielu podręcznikach pojawia się też dopisek „i pokutę”. Potem słucha się pouczenia, przyjmuje pokutę i czeka na rozgrzeszenie.

Czym różni się formuła męska od żeńskiej?

Różnią się tylko końcówki czasowników w czasie przeszłym. Poniższą tabelę można wydrukować i zabrać do kościoła.

Część formuły	Wersja męska	Wersja żeńska
Powitanie	Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus.	Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus.
Ostatnia spowiedź	Ostatni raz u spowiedzi świętej byłem ... temu.	Ostatni raz u spowiedzi świętej byłam ... temu.
Pokuta	Zadaną pokutę odprawiłem.	Zadaną pokutę odprawiłam.
Wstęp do wyznania	Obraziłem Pana Boga następującymi grzechami:	Obraziłam Pana Boga następującymi grzechami:
Zakończenie	Więcej grzechów nie pamiętam, za wszystkie serdecznie żałuję, postanawiam poprawę i proszę o rozgrzeszenie.	Ta sama treść, bez zmian.

Co mam powiedzieć w spowiedzi?

W spowiedzi trzeba wyznać wszystkie grzechy ciężkie, które się pamięta po rachunku sumienia, podając ich rodzaj i liczbę. Wymaga tego Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 988 § 1, 1983), a Katechizm opisuje to w nr 1456. Kościół zaleca też wyznawanie grzechów powszednich (KKK 1458), choć nie jest to obowiązkowe.

Na tym polega cała treść spowiedzi. Formułka jest tylko jej ramą. Z rozmów z mieszkańcami Krajny wiem, że najwięcej stresu budzi nie sama kolejność słów, tylko lęk, że „powie się za dużo albo za mało”. Pomagają tu proste zasady:

• Konkret: „skłamałem rodzicom kilka razy” mówi więcej niż „czasem nie byłem w porządku”.
• Własne grzechy: o cudzych winach nie opowiada się, nawet jeśli ktoś cię sprowokował.
• Krótkie zdania: spowiedź nie jest relacją z całego życia, a przy kratce zwykle czekają kolejne osoby.
• Okoliczności podaje się tylko wtedy, gdy zmieniają ciężar grzechu, na przykład gdy coś zrobiło się świadomie albo pod przymusem.
• Szczerość: grzechu ciężkiego nie zataja się świadomie, bo Katechizm łączy ważność spowiedzi z wyznaniem wszystkiego, co się pamięta (KKK 1456).

Czy trzeba podawać liczbę grzechów?

Tak, przy grzechach ciężkich trzeba podać liczbę, a jeśli się jej nie pamięta, wystarczy przybliżenie (kan. 988 § 1 KPK). Można powiedzieć „kilka razy”, „mniej więcej raz w tygodniu” albo „przez pół roku regularnie”. Przy grzechach powszednich liczba nie jest wymagana, ale bywa pomocna.

Czy można zapytać księdza o radę?

Tak. Po wyznaniu grzechów, a przed rozgrzeszeniem, penitent może zadać pytanie albo poprosić o radę. Dotyczy to na przykład powracającego grzechu albo trudnej sytuacji w rodzinie. Spowiednik nie jest terapeutą ani prawnikiem, ale pouczenie należy do posługi spowiednika i jest częścią obrzędu.

Co mówi ksiądz? Słowa rozgrzeszenia

W obrządku łacińskim kapłan udziela rozgrzeszenia słowami podanymi w Katechizmie Kościoła Katolickiego (nr 1449, 1992). Formuła zaczyna się od słów „Bóg, Ojciec miłosierdzia” i kończy wezwaniem Trójcy Świętej. Penitent odpowiada „Amen”. Rozgrzeszenia może udzielić tylko kapłan, który ma do tego upoważnienie (kan. 965-966 KPK).

„Bóg, Ojciec miłosierdzia, który pojednał świat ze sobą przez śmierć i zmartwychwstanie swojego Syna i zesłał Ducha Świętego na odpuszczenie grzechów, niech ci udzieli przebaczenia i pokoju przez posługę Kościoła. I ja odpuszczam tobie grzechy w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.” - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1449, 1992

Kościół opiera tę władzę na słowach Jezusa po zmartwychwstaniu. Katechizm cytuje je, gdy mówi o tym, że Chrystus ustanowił sakrament pokuty:

„Weźmijcie Ducha Świętego! Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane.” - Ewangelia według św. Jana 20,22-23, Biblia Tysiąclecia

Po wyznaniu grzechów zwykle dzieje się to w takiej kolejności:

1. Pouczenie: spowiednik mówi kilka zdań, czasem odwołuje się do Pisma Świętego.
2. Pokuta: kapłan zadaje pokutę, którą nazywa „stosowną i zbawienną” (kan. 981 KPK).
3. Żal: penitent może wyrazić żal własnymi słowami albo aktem żalu, jeśli spowiednik o to poprosi.
4. Rozgrzeszenie: kapłan wypowiada formułę z KKK 1449 i kreśli znak krzyża.
5. Odpowiedź: penitent mówi „Amen”.
6. Pożegnanie: zwykle krótkie wezwanie do dziękczynienia, po którym penitent odchodzi.

Pokuta i odpowiedź „Amen”

„Amen” po rozgrzeszeniu znaczy „niech tak się stanie”. To jedyne słowo, którego obrzęd w tym momencie wymaga od penitenta. Jeśli nie zrozumiesz zadanej pokuty, możesz od razu poprosić o jej powtórzenie. Lepiej dopytać przy kratce niż potem zgadywać.

Co odpowiedzieć po rozgrzeszeniu?

W Polsce kapłan zwykle mówi na koniec „Chwalcie Pana, bo jest dobry”, a penitent odpowiada „Bo Jego miłosierdzie trwa na wieki”. To zwyczaj, nie stały element. Spowiednik może pożegnać się innymi słowami, na przykład „Idź w pokoju”. Wtedy wystarczy „Bóg zapłać” albo „Amen”.

Formuła spowiedzi dla dzieci do druku

Formuła spowiedzi dla dzieci ma te same części co wersja dla dorosłych, ale krótsze i prostsze zdania. Dziecko przystępuje do pierwszej spowiedzi przed Pierwszą Komunią Świętą (kan. 914 KPK), zwykle w 3. klasie szkoły podstawowej. Kodeks zakłada, że dziecko po ukończeniu 7. roku życia ma używanie rozumu (kan. 97 § 2).

Poniższy tekst mieści się na pół strony A4. Można go wydrukować, złożyć na pół i włożyć do książeczki do nabożeństwa.

Formuła dla dzieci komunijnych (klasa 3)

1. Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus.
2. W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Amen.
3. To moja pierwsza spowiedź święta. (W klasie 4 i później: Ostatni raz u spowiedzi byłem/byłam ... temu. Pokutę odprawiłem/odprawiłam.)
4. Obraziłem/Obraziłam Pana Boga takimi grzechami: ...
5. Więcej grzechów nie pamiętam. Żałuję za nie i chcę się poprawić. Proszę o rozgrzeszenie.
6. Po rozgrzeszeniu: Amen.

Jak widać, wersje dla klasy 3 i 4 różnią się tylko jednym zdaniem: tym o poprzedniej spowiedzi i pokucie.

Jakie mogą być grzechy do spowiedzi dla dzieci?

Grzechy dzieci dotyczą zwykle codziennych spraw: nieposłuszeństwa, kłamstw, kłótni i zaniedbanej modlitwy. Dziecko nazywa je własnymi słowami, a nie słowami z dorosłego katechizmu. Kilka przykładów w języku dziecka:

• „Nie słuchałem mamy, kiedy kazała mi posprzątać pokój.”
• „Skłamałam w szkole, że zapomniałam zeszytu.”
• „Biłem się z bratem i przezywałem go.”
• „Nie modliłam się rano i wieczorem przez kilka dni.”
• „Wziąłem koledze kredki bez pytania.”
• „Byłam niegrzeczna w kościele i przeszkadzałam innym.”

Jak przygotować dziecko bez straszenia?

Najpierw spokojna rozmowa z rodzicem w domu, a dopiero potem ćwiczenie formułki. Rodzic nie powinien wypytywać o treść grzechów ani poprawiać listy dziecka. Wystarczy przypomnieć, że ksiądz chce pomóc, a Bóg przebacza. Taki obraz lepiej przygotowuje dziecko do pierwszej spowiedzi niż straszenie karą.

Formuła spowiedzi dla dorosłego: o czym pamiętać

Dorosły mówi tę samą formułę spowiedzi co dziecko, ale wyznaje grzechy dojrzalej i dokładniej. Obowiązuje go przykazanie spowiedzi przynajmniej raz w roku z grzechów ciężkich (kan. 989 KPK; KKK 1457). Po długiej przerwie wystarczy powiedzieć o niej na początku i poprosić spowiednika o pomoc.

Z mojego doświadczenia zwiedzania kościołów wiem, że kolejki do konfesjonałów są najdłuższe przed Wielkanocą i Bożym Narodzeniem. W tych dniach spowiednik ma mniej czasu dla każdej osoby. Oto kilka spraw, o których dorosły penitent powinien pomyśleć zawczasu:

• Rachunek sumienia zrobiony w domu, w spokoju, a nie w ławce na dwie minuty przed swoją kolejką.
• Grzechy ciężkie wymienione na początku wyznania, bo to one decydują o obowiązku spowiedzi (kan. 988).
• Stan życia (małżeństwo, kapłaństwo, samotność) podany, jeśli ma znaczenie dla grzechu.
• Długa rozmowa lepiej w umówionym terminie, poza kolejką, bo ta w okresie świątecznym jest długa.
• Wybór spowiednika: każdy wierny może się spowiadać u wybranego, uprawnionego kapłana (kan. 991 KPK).

Jak spowiadać się po wielu latach przerwy?

Pierwszym krokiem jest jedno zdanie na początku: „Nie spowiadałem się od wielu lat i nie pamiętam formułki, proszę o pomoc”. Spowiednik poprowadzi resztę rozmowy, często zadając pytania. Nie trzeba odtwarzać każdego roku, wystarczy uczciwie wyznać to, co ciąży najbardziej, i podać przybliżoną liczbę grzechów ciężkich.

Jak często dorosły musi się spowiadać?

Minimum to raz w roku, jeśli ma się grzechy ciężkie. Tak stanowi kan. 989 KPK, a przykazania kościelne w brzmieniu przyjętym przez Konferencję Episkopatu Polski mówią: „Przynajmniej raz w roku przystąpić do sakramentu pokuty”. Częstsza spowiedź, na przykład co miesiąc, to praktyka pobożności zalecana, ale nie nakazana.

Czy jest nowa formuła spowiedzi?

Nie. W Polsce nie obowiązuje żadna nowa, jedna formuła spowiedzi wprowadzona przez Konferencję Episkopatu Polski. Słowa penitenta to zwyczaj przekazywany w katechezie. Według Katechizmu (nr 1450-1460) ważne są trzy akty penitenta: żal, wyznanie grzechów i zadośćuczynienie, czyli pokuta. Dokładne brzmienie zdań nie decyduje o ważności sakramentu.

Pogłoski o „nowej formułce” biorą się zwykle stąd, że rodzice uczą się innej wersji z podręcznika dziecka niż ta, którą sami pamiętają z dzieciństwa. Najczęstsze różnice:

• Dopisek „i pokutę” na końcu: w części podręczników jest, w części go nie ma.
• Informacja o wieku i stanie: niektórzy katecheci jej uczą, inni ją pomijają.
• Słowo „świętej” w zdaniu o ostatniej spowiedzi bywa dodawane albo pomijane.
• Akt żalu w trakcie spowiedzi: w części parafii spowiednik o niego prosi, w innych nie.
• Pożegnanie: „Chwalcie Pana” albo inne słowa, zależnie od spowiednika.

Skąd biorą się różnice w formułkach?

Biorą się z tego, że księga Obrzędy pokuty (1981) opisuje przebieg sakramentu i słowa kapłana. Nie narzuca natomiast penitentowi jednego tekstu do wyrecytowania. Diecezje, wydawnictwa katechetyczne i parafie przez lata wypracowały więc nieco różne wersje tego samego schematu.

Czy pomyłka w słowach unieważnia spowiedź?

Nie. Formuła spowiedzi nie jest zaklęciem, które działa tylko przy dokładnym brzmieniu. Spowiedź jest ważna, jeśli penitent szczerze wyznał pamiętane grzechy ciężkie, żałuje za nie i otrzymał rozgrzeszenie (KKK 1450-1460). Wątpliwości w konkretnej sytuacji rozstrzyga spowiednik.

Jaka jest modlitwa po spowiedzi?

Po spowiedzi najpierw odprawia się zadaną pokutę, a potem modli się dziękczynieniem, własnymi słowami albo psalmem. Często wybiera się Psalm 103, który zaczyna się od słów „Błogosław, duszo moja, Pana”. Brak jednej, obowiązkowej modlitwy po spowiedzi. To sfera osobistej pobożności, a nie przepisu.

Pełne teksty, od aktu żalu przed spowiedzią po modlitwę dziękczynną, zebrałam w osobnym artykule: modlitwy przed i po spowiedzi. Tutaj tylko krótki plan na pierwsze minuty po odejściu od konfesjonału:

1. Uklęknij w ławce i odpraw pokutę, jeśli była modlitwą.
2. Podziękuj Bogu za przebaczenie własnymi słowami albo Psalmem 103.
3. Nazwij jedno postanowienie: konkretną rzecz, którą chcesz zmienić w najbliższym tygodniu.
4. Przeczytaj fragment Pisma, na przykład przypowieść o synu marnotrawnym.
5. Pokutę-uczynek (rozmowa, przeprosiny, pomoc komuś) zaplanuj na konkretny dzień.

Kiedy odprawić pokutę?

Najlepiej od razu po spowiedzi, jeszcze w kościele, a jeśli pokuta jest uczynkiem, to w najbliższym możliwym terminie. Katechizm wiąże pokutę z naprawieniem szkód wyrządzonych grzechem (KKK 1459-1460). Bywa nią modlitwa, na przykład tekst Credo Wierzę w Boga, fragment Pisma albo dobry uczynek wobec konkretnej osoby.

Teksty biblijne do rozważania po spowiedzi

Przypowieść o synu marnotrawnym (Łk 15,11-32) to najczęściej polecany tekst na czas po spowiedzi. Ojciec wybiega synowi naprzeciw, zanim ten zdąży dokończyć przygotowane zdanie. Dla wielu osób to najlepszy obraz rozgrzeszenia. Drugi fragment to J 20,22-23, w którym Jezus przekazuje apostołom władzę odpuszczania grzechów.

Co zrobić, gdy zapomnę słów w konfesjonale?

Kiedy zapomni się słów, wystarczy powiedzieć „zapomniałem, jak zacząć” albo „proszę mi pomóc”. Spowiednik podpowie kolejne zdania. Można też korzystać z kartki z formułą spowiedzi i listą grzechów, a potem ją zniszczyć. Pomyłka w słowach nie unieważnia sakramentu, liczy się szczere wyznanie (KKK 1450-1460).

Przyczyną jest najczęściej trema, a nie brak przygotowania. Pomagają proste sposoby:

• Kartka z formułą i grzechami, trzymana w dłoni albo w książeczce.
• Otwarte przyznanie się do tremy w pierwszym zdaniu, bo spowiednicy słyszą to codziennie.
• Kilka spokojnych oddechów w ławce przed podejściem do kratki.
• Telefon z notatką odradzam: ekran świeci przy kratce, a ktoś może przypadkiem podejrzeć treść.
• Niszczenie notatek po spowiedzi, najlepiej podarcie kartki jeszcze tego samego dnia.

Czy można spowiadać się z kartką?

Tak. Kartka z zapisanymi grzechami i formułą jest dozwolona i często polecana, szczególnie dzieciom, osobom starszym i tym, którzy wracają po latach. Grzechy najlepiej zapisywać skrótami, zrozumiałymi tylko dla siebie, a kartkę zniszczyć zaraz po wyjściu z kościoła.

Co jeśli zapomnę grzechu?

Grzech zapomniany w dobrej wierze jest odpuszczony razem z pozostałymi. Katechizm mówi, że kto wyznaje wszystkie pamiętane grzechy, poddaje je wszystkie Bożemu miłosierdziu (KKK 1456). Według powszechnego nauczania Kościoła zapomniany grzech ciężki wyznaje się przy następnej spowiedzi. Do Komunii można jednak przystąpić od razu.

Konfesjonał z herbem Grzymała w kościele w Wysokiej

Kościół NMP Różańcowej w Wysokiej, dawny kościół klasztorny kanoników regularnych w Diecezji Bydgoskiej, ma konfesjonał z ciemnego drewna. Zdobi go kartusz z herbem Grzymała rodu Smoguleckich i woluty. Opisuje go serwis „Zabytki z drewna” Diecezji Bydgoskiej (karta kościoła, 2026). To jeden z elementów wyposażenia wnętrza, wykonanego przez warsztat Ephraima Gerlacha z Chełmna.

Jak wygląda konfesjonał w Wysokiej?

Oglądając barokowe wnętrze w Wysokiej, najpierw patrzę na belkę tęczową z krucyfiksem i na blisko pięćdziesiąt figur świętych i aniołów z pracowni Gerlacha. Konfesjonał łatwo przeoczyć, a to on najlepiej łączy temat tego tekstu z historią Krajny. Najważniejsze fakty według źródeł:

• Materiał: ciemne drewno (Zabytki z drewna, Diecezja Bydgoska).
• Herb: Grzymała rodu Smoguleckich na kartuszu, nie herb miasta Wysoka.
• Zdobienia: woluty, czyli ślimacznice charakterystyczne dla baroku.
• Kontekst: późnobarokowe i rokokowe wyposażenie z XVIII w. (regionwielkopolska.pl).
• Funkcja: kratka konfesjonału to zwykłe miejsce spowiedzi przewidziane przez kan. 964 KPK.

Gdzie sprawdzić godziny spowiedzi w Wysokiej?

Godziny spowiedzi trzeba sprawdzić w aktualnych ogłoszeniach parafii albo w kancelarii, bo karta parafii na stronie Diecezji Bydgoskiej ich nie podaje (dane sprawdzone: październik 2026). Parafia nie ma dziś własnej strony internetowej. Oficjalne informacje znajdziesz na karcie parafii w serwisie diecezji, a przed przyjazdem dobrze jest zadzwonić.

Najczęściej zadawane pytania

Jak brzmi modlitwa przed spowiedzią, w której wyraża się żal za grzechy?

To akt żalu, na przykład w tradycyjnej wersji: „Ach, żałuję za me złości, jedynie dla Twej miłości, bądź miłościw mnie grzesznemu, dla Ciebie odpuszczenia memu”. Katechizm nazywa żal pierwszym z aktów penitenta (KKK 1451). Odmawia się go w ławce przed spowiedzią albo przy kratce, jeśli spowiednik o to poprosi.

Czym formuła spowiedzi różni się od modlitwy „Spowiadam się Bogu”?

Formuła spowiedzi to słowa, które penitent mówi indywidualnie przy konfesjonale, wyznając konkretne grzechy. „Spowiadam się Bogu Wszechmogącemu” to spowiedź powszechna odmawiana na początku Mszy. Nie zastępuje ona sakramentu pokuty przy grzechach ciężkich. Pełny tekst znajdziesz w artykule Spowiadam się Bogu - tekst.

Czy można spowiadać się twarzą w twarz, bez kratki?

Kodeks przewiduje konfesjonał z kratką jako zwykłe miejsce spowiedzi i daje penitentowi prawo, by z niej skorzystał (kan. 964 KPK). Inne formy, na przykład rozmowa w kaplicy, zależą od przepisów konferencji biskupów i decyzji spowiednika. W razie wątpliwości można zapytać o to w kancelarii parafii.

Czy ksiądz może komuś powiedzieć, co usłyszał w spowiedzi?

Nie. Tajemnica spowiedzi jest nienaruszalna i spowiednikowi nie wolno jej zdradzić w żaden sposób ani z żadnego powodu (kan. 983 KPK; KKK 1467). Obowiązuje to także po śmierci penitenta i obejmuje również tłumacza, jeśli spowiedź odbywała się przez niego.

Czy spowiedź przez telefon lub internet jest ważna?

Nie. Sakrament pokuty wymaga osobistej obecności penitenta i kapłana, a rozmowa przez telefon czy komunikator może być najwyżej duchową rozmową. Jeśli ktoś nie może przyjść do kościoła, na przykład z powodu choroby, może poprosić kapłana o wizytę w domu albo w szpitalu.

Czy po spowiedzi można od razu przyjąć Komunię Świętą?

Tak. Po otrzymaniu rozgrzeszenia można przystąpić do Komunii na najbliższej Mszy, także tej, w czasie której ktoś się spowiadał. Pokuta odprawiona później nie jest przeszkodą. Obowiązuje natomiast zwykły post eucharystyczny przed Komunią.

Źródła i literatura

1. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1449-1460, 1467, wyd. polskie Pallottinum, 1992 (wyd. II 2002).
2. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 97 § 2, 914, 959-991, wyd. polskie Pallottinum, 1983.
3. Obrzędy pokuty dostosowane do zwyczajów diecezji polskich, wydanie liturgiczne, 1981.
4. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu (Biblia Tysiąclecia), wyd. V, Pallottinum, 2000: J 20,22-23; Łk 15,11-32; Ps 103.
5. Zabytki z drewna, Diecezja Bydgoska: Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Różańcowej w Wysokiej, 2026.
6. Diecezja Bydgoska: karta parafii NMP Różańcowej w Wysokiej, aktualizacja 15.10.2026.
7. Region Wielkopolska: Kościół pw. NMP Różańcowej w Wysokiej.
8. Zdjęcie wyróżniające: Pufacz, Public domain, Wikimedia Commons, strona pliku.